پیشگامی شرکت ملی مس در گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر

در نیم‌قرن گذشته، رشد اقتصادی و ارتقای استانداردهای زندگی، موجب افزایش چشمگیر تقاضای انرژی و کاهش محسوس ذخایر فسیلی شده است؛ به‌گونه‌ای که برآوردها نشان می‌دهد این منابع طی 30 تا 40سال آینده به‌تنهایی پاسخ‌گوی نیاز جهانی انرژی نخواهند بود.

در همین‌حال، مصرف برق در جهان تقریباً هر 5.14سال دوبرابر می‌شود؛ رشدی که ظرفیت‌های فعلی تولید برق، توان هم‌پایی کامل با آن را ندارد. با این‌حال، همچنان حدود 60درصد برق جهان از سوخت‌های فسیلی تأمین می‌شود؛ موضوعی که پیامدهای گسترده محیط‌زیستی و اقلیمی به‌همراه داشته است.

در چنین شرایطی، حرکت به سمت اقتصاد کم‌کربن و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، دیگر یک انتخاب اختیاری نیست، بلکه به ضرورتی راهبردی برای آینده جهان تبدیل شده است.

انرژی خورشیدی؛ محور تحول جهانی

در مسیر گذار انرژی، انرژی خورشیدی به‌عنوان یکی از مؤثرترین گزینه‌ها مورد توجه جهانی قرار گرفته است. اتحادیه اروپا از این منبع به‌طور گسترده برای کاهش انتشار دی‌اکسیدکربن بهره می‌برد و آن را به یکی از پایه‌های سیاست‌های انرژی خود تبدیل کرده است.

نیروگاه‌های خورشیدی با عمر مفید 25 تا 30سال، سرمایه‌گذاری‌هایی بلندمدت محسوب می‌شوند که موفقیت آن‌ها به عواملی مانند مکان‌یابی مناسب، شدت و پایداری تابش خورشید، کیفیت و راندمان پنل‌ها، کارایی اینورترها، استحکام سازه‌ها و اتصال بهینه به شبکه، وابسته است.

جایگاه ایران در انرژی‌های تجدیدپذیر

بر اساس گزارش «بررسی سهم ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر و پاک کشور در آبان 1404»، انرژی خورشیدی با 70درصد سهم، بیشترین ظرفیت تجدیدپذیر کشور را به خود اختصاص داده است؛ موضوعی که نشان‌دهنده تمرکز اولیه ایران بر توسعه این منبع پاک است. در این میان، نیروگاه‌های خورشیدی انشعابی با 13درصد در رتبه دوم قرار دارند و انرژی بادی با 12درصد سهم، رتبه سوم را به خود اختصاص داده که عمدتاً حاصل توسعه پروژه‌های بادی در مناطق مستعد کشور است. دیگر منابع تجدیدپذیر، سهم کمتری از سبد انرژی کشور دارند.

روندهای جهانی سرمایه‌گذاری

افزایش قابل توجه سرمایه‌گذاری کشورهایی نظیر چین، ژاپن، اتحادیه اروپا، هند، آمریکا، جنوب‌شرق آسیا، خاورمیانه و آفریقا در حوزه بهره‌وری و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر طی سال‌های 2015 تا 2025، نشان‌دهنده اجماع جهانی بر ضرورت گذار به نظام انرژی پایدار است. این روند به‌روشنی تاکید می‌کند که آینده انرژی جهان، برپایه منابع پاک و تجدیدپذیر شکل خواهد گرفت.

چشم‌انداز اقتصادی انرژی‌های تجدیدپذیر

کاهش پیوسته هزینه تولید برق از منابع بادی و خورشیدی، این منابع را در بسیاری از مناطق به گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه‌تر از سوخت‌های فسیلی تبدیل کرده و موجب افزایش گرایش جهانی به انرژی‌های تجدیدپذیر شده است. هم‌زمان، سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک در سطح جهانی، روندی رو به رشد دارد، هرچند تمرکز اصلی آن همچنان در چین، آمریکا و اروپا است.

در ایران نیز، هم‌زمان با این تحولات جهانی، چالش ناترازی انرژی به یکی از مسائل کلیدی تبدیل شده و ضرورت توسعه منابع تجدیدپذیر بیش از پیش احساس می‌شود. در سال‌های اخیر، برنامه‌ریزی‌هایی برای توسعه انرژی پاک از منابع تجدیدپذیر در کشور انجام شده که در این میان، نقش صنایع بزرگ معدنی در تأمین انرژی پایدار طرح‌های توسعه‌ای، اهمیتی ویژه یافته است.

شرکت مس و تامین انرژی پایدار

شرکت ملی صنایع مس ایران، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین نهادهای صنعتی و معدنی کشور، برای تحقق اهداف چندبرابری تولید در بخش معدن و صنایع پایین‌دستی -مطابق با برنامه هفتم توسعه- نیازمند تأمین انرژی پایدار، مطمئن و مقرون‌به‌صرفه است.

با توجه به محدودیت‌های موجود در تأمین برق و ناترازی انرژی، این شرکت با سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های خورشیدی و بادی، گام‌های عملی و مؤثری در مسیر تامین انرژی کم‌هزینه و پایدار برداشته است.

تعهد صنایع بزرگ به احداث نیروگاه‌های پاک

براساس تفاهم‌نامه منعقدشده در سال 1400 میان وزارت نیرو و وزارت صمت، صنایع بزرگ کشور موظف به احداث 10هزار مگاوات نیروگاه شدند.

در راستای اجرای این تعهد، شرکت ملی صنایع مس ایران، دو نیروگاه خورشیدی به ظرفیت 30مگاوات (25+5) را از تابستان سال 1403 در استان کرمان به بهره برداری رسانده است. این نیروگاه‌ها با بهره‌گیری از فناوری پیشرفته سلول‌های خورشیدی دوطرفه (Bifacial) با راندمان بالا و سیستم‌های روز دنیا، نوآوری قابل‌توجهی در صنعت نیروگاهی تجدیدپذیر کشور ایجاد کرده‌اند.

پروژه‌های در دست اجرا و توسعه

در حال حاضر، شرکت ملی صنایع مس ایران در راستای اجرای تعهدات ملی و محیط‌زیستی خود، دو نیروگاه خورشیدی بزرگ‌مقیاس 320مگاواتی و 150مگاواتی را در استان کرمان و یک نیروگاه خورشیدی 250مگاواتی را در استان آذربایجان شرقی در دستور کار دارد که فاز اول هریک با مجموع 300مگاوات در حال احداث است و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال آینده وارد مدار شوند.

همچنین، با نصب دکل‌های بادسنجی، مطالعات احداث حداقل 50مگاوات نیروگاه بادی انجام شده و مطالعات توسعه نیروگاه‌های خورشیدی نیز به‌صورت هم‌زمان در جریان است. با تکمیل این طرح‌ها در  سه مرحله، حدود  1000مگاوات ظرفیت نیروگاه تجدیدپذیر به ظرفیت تولید برق کشور افزوده خواهد شد و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال 1410، شرکت ملی صنایع مس ایران رتبه نخست کشور در تولید برق تجدیدپذیر را کسب کند.

جمع‌بندی؛ انرژی پاک، ضامن تداوم تولید

در چارچوب راهبرد افزایش تاب‌آوری تولید و توسعه پایدار در صنایع معدنی، مواجهه با ناترازی انرژی که منجر به توقف تولید در اوج مصرف برق و گاز در  فصول گرم و سرد می‌شود، چالشی اجتناب‌ناپذیر است.

در این میان، شرکت ملی صنایع مس ایران با اتخاذ سیاست‌های پیشگیرانه و مدیریت هوشمند ناترازی انرژی، طی سه‌سال گذشته در زمره شرکت‌هایی قرار داشته که کمترین توقف تولید ناشی از محدویت انرژی را تجربه کرده‌اند.

اتکای راهبردی به انرژی‌های تجدیدپذیر، بویژه انرژی خورشیدی، نه‌تنها راهکاری اقتصادی، بلکه عاملی کلیدی برای تضمین تداوم تولید و ایجاد اطمینان پایدار در مسیر توسعه است.

در جهانی که محدودیت منابع فسیلی و پیامدهای تغییرات اقلیمی، گذار به «صنعت سبز» را به ضرورتی جهانی بدل کرده، حرکت شرکت ملی صنایع مس ایران در توسعه انرژی‌های پاک، الگویی روشن از توسعه صنعتی سازگار با محیط‌زیست ارائه می‌دهد.

پیشگامی شرکت ملی مس در گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر