.png)
به گزارش افق معدن، از ابتدای سال جاری تا چهارم آبانماه، تولید بیش از 6.7 میلیون تن محصول و صادرات حدود 2.5 میلیون تن کالا در منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیجفارس، تصویری روشن از ظرفیت عملیاتی این منطقه ارائه میدهد. اشتغال مستقیم بیش از 16 هزار نفر، در کنار برنامهریزی برای احداث اسکلههای جدید نفتی، صادراتی و بنادر جامع، نشان میدهد که این منطقه دیگر صرفاً یک پهنه صنعتی نیست، بلکه به یک بازیگر اثرگذار در معادلات تجارت خارجی ایران تبدیل شده است. اهمیت این نقش زمانی پررنگتر میشود که اقتصاد کشور در سالهای اخیر، زیر فشار تحریمها و نوسانات درآمدهای نفتی، ناگزیر به بازتعریف مسیر رشد خود شده است.
موتور صادرات غیرنفتی در جنوب کشور
تشدید تحریمها و کاهش اتکای پایدار به درآمدهای نفتی، سیاستگذاران اقتصادی را به سمت تقویت اقتصاد معدنی و فلزی سوق داده است؛ مسیری که بدون توسعه زیرساختهای صادراتی، امکان تحقق ندارد. منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیجفارس دقیقاً در همین نقطه وارد میدان شده است. استقرار این منطقه در مجاورت آبهای آزاد، دسترسی همزمان به حملونقل دریایی و ریلی و تمرکز واحدهای بزرگ فولادی و غیرآهنی، آن را به یکی از مزیتدارترین پایگاههای صادراتی کشور تبدیل کرده است.
در سال گذشته، تولید شرکتهای مستقر در این منطقه از 8 میلیون و 674 هزار تن عبور کرد و صادرات آنها به بیش از 3 میلیون و 754 هزار تن با ارزشی بالغ بر یک میلیارد و 500 میلیون دلار رسید. این ارقام در شرایطی محقق شده که صنایع کشور همزمان با چالشهایی نظیر ناترازی انرژی، محدودیتهای مالی و نوسانات بازار جهانی مواجه بودهاند. از این منظر، منطقه ویژه خلیجفارس را میتوان نمونهای عینی از ظرفیتهای مغفول اقتصاد غیرنفتی ایران دانست که در صورت پشتیبانی هدفمند، قابلیت جهش بیشتری دارد.
شرط رقابت در بازارهای جهانی
توسعه صادرات، بدون انطباق با الزامات رقابت جهانی ممکن نیست. کیفیت محصول، پایداری تولید، رعایت استانداردهای زیستمحیطی و مدیریتی، امروز به اندازه قیمت تمامشده اهمیت دارد. منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیجفارس با درک این واقعیت، طی سالهای اخیر استقرار مجموعهای از استانداردهای بینالمللی را در دستور کار قرار داده است.
استانداردهایی مانند ISO 9001 در مدیریت کیفیت، ISO 14001 در حوزه محیطزیست، ISO 45001 در ایمنی و بهداشت شغلی و ISO 50001 در مدیریت انرژی، تنها بخشی از چارچوبهایی هستند که در این منطقه پیادهسازی شدهاند. این رویکرد، علاوه بر ارتقای بهرهوری داخلی، پیام روشنی به بازارهای هدف ارسال میکند؛ پیامی مبتنی بر قابلیت اعتماد، ثبات و همسویی با قواعد تجارت جهانی. در شرایطی که بسیاری از صادرکنندگان با موانع استانداردی در بازارهای بینالمللی مواجهاند، این مزیت میتواند نقش تعیینکنندهای در حفظ و گسترش بازارهای صادراتی ایفا کند.
لجستیک، زیرساخت و افق توسعه
نقش منطقه ویژه اقتصادی خلیجفارس صرفاً به تولید و صادرات محدود نمیشود، بلکه این منطقه بهعنوان یک پلتفرم یکپارچه، زمینه همافزایی صنایع، توسعه زنجیره ارزش و جذب سرمایهگذاری را فراهم کرده است. در حال حاضر، سه اسکله اختصاصی فعال در این منطقه وجود دارد که برای پذیرش کشتیهای تا 100 هزار تن طراحی شدهاند، هرچند محدودیتهای فعلی، پهلودهی کشتیهای 70 هزار تنی را ممکن ساخته است. اجرای پروژه لایروبی کانال دسترسی، میتواند این گلوگاه را برطرف کرده و هزینههای حملونقل را بهطور محسوسی کاهش دهد.
از سوی دیگر، برنامهریزی برای احداث دو پست اسکله مستقل نفتی و اسکله اختصاصی صادرات اسید و قیر در کوتاهمدت و توسعه بنادر جامع با هفت پست اسکله در بلندمدت، نشاندهنده نگاه راهبردی به آینده این منطقه است. چنین زیرساختهایی نهتنها ظرفیت صادرات را افزایش میدهد، بلکه میتواند زمینه جذب خطوط کشتیرانی بینالمللی و تثبیت جایگاه منطقه ویژه خلیجفارس بهعنوان محور تجارت دریایی صنایع معدنی و فلزی کشور را فراهم کند.
پیشتازان صادرات و پیام بازار
عملکرد شرکتهای مستقر در این منطقه، گواه عملی این ظرفیتهاست. شرکتهای فولادی سهم عمدهای از صادرات را به خود اختصاص دادهاند و در این میان، فولاد هرمزگان با صادراتی بیش از 201 میلیون دلار، یکی از بازیگران اصلی بازارهای بینالمللی به شمار میرود. صبا فولاد خلیجفارس، مادکوش و فولاد کاوه جنوب کیش نیز هر یک با تمرکز بر بازارهای منطقهای و فرامنطقهای، نقش مهمی در تنوعبخشی به مقاصد صادراتی ایفا کردهاند.
در حوزه صنایع غیرآهنی نیز شرکتهای هرمزال و آلومینیوم المهدی با صادراتی بیش از 278 میلیون دلار، نشان دادهاند که زنجیره آلومینیوم ایران توان حضور پایدار در بازارهای جهانی را دارد. مجموع این عملکردها، تصویری از یک اکوسیستم صادراتی در حال بلوغ ارائه میدهد؛ اکوسیستمی که در صورت تأمین انرژی پایدار، توسعه زیرساختها و ثبات سیاستهای تجاری، میتواند به یکی از ستونهای اصلی رشد اقتصادی کشور تبدیل شود.
لازم به ذکر است که منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیجفارس را باید فراتر از یک منطقه صنعتی دید. این منطقه امروز حلقه اتصال ایران به زنجیره جهانی مواد معدنی و فلزی است؛ حلقهای که تقویت آن، نهتنها به افزایش صادرات، بلکه به ارتقای تابآوری اقتصاد ملی در برابر شوکهای بیرونی منجر خواهد شد.
انتهای پیام/
0 دیدگاه